|
Powstanie miasta związane jest z zamkiem krzyżackim zbudowanym w poł. XIV w. w pobliżu starego
szlaku handlowego biegnącego znad Bałtyku na południu Europy. Zamek, wzmocniony fosa i wałem, ulokowany
został na półwyspie miedzy dwoma jeziorami "Sciten Minor" i "Sciten Maior" (z łac.).
Od imienia komtura krzyżackiego Ortolfa z Trewiru, założyciela warowni, nadano jej nazwę Ortolfsburg,
a później zmieniono na Ortelsburg. Żyjąca w okolicy ludność słowiańska nazywała to miejsce Szczytnem,
od wyżej przytoczonych łacińskich nazw jezior.
W 1360 r. na północ od zamku powstała osada bartników, przybyłych z Mazowsza, którą nazwano Bartna Strona.
Istniejąca już w XV wieku osada, położona na pd. Od zamku, wraz z jego przebudową i zmianą funkcji, zaczęła
się szybko rozwijać. Osiedlili się w niej m.in. budowniczowie i rzemieślnicy zatrudnieni przy budowie zamku.
Na początku XVII w. rozwijające się osiedle uzyskało prawo warzenia i wyszynku piwa. Od 1616 r. określano je
mianem miasteczka. Pełne prawa miejskie Szczytno uzyskało w 1723 r.
Wiek XVII przyniósł pożary, epidemie
i zniszczenia spowodowane wojnami. W XIX w. nastąpił wyraźny przestrzenny i demograficzny rozwój miasta,
a w1818 r. stało się ono stolicą powiatu. Wybudowano wiele budynków urzędowych, powstały szkoły.
Na przełomie następnego wieku powstał tu ważny węzeł kolejowy. W latach 1883 - 84 wydawano jedyne wówczas
w Prusach w języku polskim pismo "Mazur". W 1910 r. założono tu Bank Mazurski. Okres plebiscytu wzmógł
agresję zwolenników germanizacji. Dochodziło do napadów i pobić działaczy ruchu polskiego,
rozpędzano wiece i spotkania. Po przegranym plebiscycie, mimo nieustającego terroru, w 1922r.
powołano do życia Samopomoc Mazurską. Rok później powstała w Szczytnie nowa organizacja
- Zjednoczenie Mazurskie i zaczął ukazywać się "Mazurski Przyjaciel Ludu". Walkę o polską szkołę w pobliskim Piasutnie
przypłacił życiem Jerzy Lanc.
Koniec II Wojny Światowej przyniósł znaczne zniszczenia . Po ucieczce a potem wysiedleniu reszty niemieckich
mieszkańców do wyludnionego miasta, w czerwcu 1945 r. przybył pierwszy transport repatriantów z Wołynia.
Dali oni początek nowej społeczności miejskiej. W 1961 r. osiągnęło liczbę ponad 13 tys. mieszkańców,
a w lutym 1995 r. liczba ta uległa podwojeniu i wynosiła 27973 osoby. W 1975r. po zmianie podziału administracyjnego kraju, Szczytno przestało być miastem powiatowym.
Od 1990r. ukazuje się lokalny tygodnik " Kurek Mazurski", a od 1997r. "Nasz Mazur".
Rozwojowi miasta sprzyja położenie na pograniczu Krainy Wielkich Jezior.
Rosnące zainteresowanie tym regionem turystów krajowych i zagranicznych wpłynęło
na decyzje uruchomienia w 1995r. Portu Lotniczego "Mazury", w Szymanach pod Szczytnem.
Zgodnie z nowym podziałem administracyjnym kraju, obowiązującym od 1 stycznia 1999 roku,
Szczytno stało siedzibą powiatu szczycieńskiego wchodzącego w skład województwa warmińsko-mazurskiego.
|
Wstecz |